دیوان خان الماسی لرستانی

دیوان خان الماس لرستانی

الماس بیگ معروف به خان الماس فرزند سيد محمد بگ نور بخش از رهبران بزرگ اهل حق و به عنوان مسند نشین دودمان آتش بيگی پس از سید سرخوش بیگ و پس از ایشان سید میرانبیگ و سپس سید میرزا عباس بيگ مرکزیت دو تن اول در دلفان وسومین گربان دروود فرامان هرسین به عنوان يکی از شاعران بزرگ یاری به حساب می‌آید و قرآن را به زبان عامیانه و به صورت شعر برای استفاده عموم در آورده‌ است. به همین خاطر گفتار او به کلام مشهور است.

علاوه بر آن ایشان وقایع آینده از زمان شاه عباس کبیر تا انقلاب اسلامی و حتی بعد از آنرا نیز پیشگویی کرده‌است. ایشان برادر حهرات آتش بيگ، جمشيد بيگ و ابدال بيگ می باشد و در سال 1072 هجري تولد و در سال 1138 وفات يافته است. خانواده‌ی وي در منطقه‌اي موسم به ديه‌ی نور كه اكنون نورآباد (واقع در شمال غرب استان لرستان) نام دارد مي‌زيسته‌اند. ديوان كلام ايشان شامل تفسير و تعبير از احكام و قوانين و پيش‌بيني‌هاي آخر زماني است.

کلام خان الماس

«كلام خان الماس» به پيروي از سنت كلام‌هاي ياري سروده‌هايي است كه مصرع‌هاي ده هجايي آن (دو بخش پنج هجايي) بصورت دوتايي و بيشتر با هم قافيه مي‌گردند و زبان آن را آميزشي از لكي و گوراني گفته‌اند. ايشان از اصطلاحات رمزي و نمادين فراواني براي بيان معاني مورد نظرش بهره جسته، همچون «دام هزار دهان»، «دعواي شير و اژدها»، «گرز نهصد من رستم»، «گرگ باطني»، «ماران كوه»، «سواران دشت» و … كه حتي فهم ظاهری اين اصطلاحات بسادگي میسر نیست.

بيان مكاشفات، اركان آيين ياري، قرباني، حج حقاني، مسائل بندهشي و مربوط به خلق عالم و آدم از موهوعاتي‌اند كه در دفتر خان الماس بدان پرداخته شده است. يكي از موضوعات مطروحه در دفتر خان الماس، ذمّ مواد مخدر و اعتياد است و بيان دارد كه زنگار (ژنگ) مواد مخدر (دم و دود) بر دل مي‌نشيند و همچون باد عطر غنچه‌ی گل را مي‌برد و نيز بمانند گرد و خاك (گرت ؤ توز) بر بلور وجود مي‌نشيند. وجود چيون بلور . دود وينه گردن حق وش گرت ؤ توز . قبول نكردن (چيون: چون، وينه: مانند، گردن: گرد است، توز: غبار) اما نام خان الماس بيشتر با پيشبيني‌هاي آخر زماني پيوند دارد، پيشبيني‌هايي كه در آن‌ها از آشوب و جنگ ميان ملل مختلف جهان خبر داده شده است.

هفت روژ و هفت شؤ . جنگ دين مبو آسئاؤان آؤش . كُل وه خيون مبو (روژ: روز، شؤ: شب، مبو: مي‌شود، آؤ: آب. خيون: خون) گرگِ باطني . پر مكي گَزَن نه شارانِ خاس . خراؤ مكي چن (مكي: مي‌كند، گزن: گزند، شاران خاس: شهرهاي خوب، خراؤ: خراب، چن: چند) مردم نسبت به حق و حقيقت كم توجه مي‌شوند. كم سوْ مو چراغ . كُل خاندان دؤر مبو وه دؤر . احوال نذانان (سو: فروغ، روشنايي، دؤر: دوره، زمانه، رسد رمز مار و سوار اهميت بسياري بايد داشته باشد، چه در چند جا از آن سخن رفته و عجيب آنكه مارها بهره‌مند (از حقيقت) هستند و سواران نه.

پیشگویی خان الماس از شاه عباس تا امام خمینی برگرفته از دیوان خان الماس

بیت: گوش بدن یاران هوشیاران هوش

معنی: گوش فرا دهید ای یاران باهوش و با زکاوت

بیت: نخت ازل روشای قرمزی پوش

معنی:نطق ازلی و گفتار مولای حقیقت را

بیت:فرموده ی خقن مکن فراموش

معنی:وگفتارهای حضرت حق را فراموش نکنید

بیت:آینه ی قلبم آوردن خروش

معنی:آینه ی قلبم جوشیدن آغاز کرده است

بیت:بواچم ظهور باده ی کوثر نوش

معنی:میخواهم بیان کنم ظهور یاران مست از شراب حقانی را

بیت:چه سال هزار یکصدوسی چوار

معنی:در سال هزار و یکصد و سی و چهار اینجانب

بیت:دانه ی ورینان بواچم گفتار

معنی:گفتار های دیده داران قبلی را تکرار می نمایم

بیت:پادشای میو ژه تخت و سریر

معنی:پادشاهی بر سریر و تخت سلطنت ایران قرار میگیرد

بیت:عباس ثانی اوه ن بی نظیر

معنی:موسوم به شاه عباس ثانی که در عالم بی مانند است

بیت:ژه بعد نادری مکیشو شرار

معنی:و پس از آن نادرشاه نامی سر بر می آورد

بیت:سپای خارجی فرار مو فرار

معنی:که به دست توانای او خائنین و خارجیان تار و مار میشوند

بیت:مصافش دینه ی ورینان میو

معنی:و چون شاهان دلیر گذشته با خارجیان به نبرد می پردازد

بیت:عدل و عدالت قدیمان میو

معنی:و همچون گذشتگان عدل و عدالت را سر لوحه ی کار خود قرار میدهد

بیت:مدتی چیون تخت شاهی قرار بو

معنی:و مدتی شاهی و حکومتش برجا و پایدار خواهد بود

بیت:دیوان حکمش هنی هزار بو

معنی:و عدالت و قهرش چون سردار آخرین خواهد بود

بیت:تا ذره ی چه ذات نه بارش بو

معنی:تا زمانیکه ذره ای از ذات حق در وجود او هست

بیت:عدل و عدالت چه رفتارش بو

معنی:بر اساس عدل و حق رفتار خواهد کرد

بیت:نودم که قلبش چه نور خالی بو

معنی:لحظه ای که قلبش از نور حق خالی میشود

بیت:ظلم و ظلالت ستمکاری بو

معنی:ظلم و زور و گمراهی و ستمکاری آغاز خواهد کرد

بیت:ریشه ی جرگ ویش مرگش ها نه دس

معنی:به طوتئه و به دست جگر گوشه و پسر خود کشته خواهد شد

بیت:چه تیخ مصری مکروش دو هس

معنی:و با تیغ بران مصری به هلاکت خواهد رسید

بیت:ژه بعد چندین شا مگیرو قرار

معنی:از آن به بعد چندین شاه دیگر به سلطنت می رسد

بیت:هم جنگ هم راحت چه ایران دیار

معنی:در سرزمین ایران گاهی جنگ و گاهی صلح واقع میشود

بیت:یکی پیدا مو طایفه قاجار

معنی:و شخصی از طایفه ترکان قاجار به شاهی ایران میرسد

بیت:و تخت شاهی مگیرو قرار

معنی:و بر تخت سلطنت ایران قرار می گیرد

بیت:او ناصر و نام عدالت میو

معنی:که نامش ناصر است و اهل عدالت است

بیت:بدخواه و بدگو خجالت میو

معنی:و بدخواه و بدگویش خجالت می شود

بیت:پنجاه سال اوشا سلطنت میو

معنی:آن شاه پنجاه سال سلطنت می کند

بیت:خوش عهد و ایام با رفعت میو

معنی:و دوران با رفعت و ایام خوشی در ایران پیدا میشود

بیت:مامور مرگش رضا نام میو

معنی:مامور مرگ آن شاه شخصی موسوم به رضا است

بیت:شاهیش پایمال ناتمام میو

معنی:و شاهیش پایمال و از مدت معمود کمی کمتر به پایان می رسد

بیت:سه فرزند او ژه نوشا میو

معنی:از اولاد او سه نفر به شاهی می رسند

بیت:نسل آخرین احمد نام میو

معنی:که آخرین آنها احمد شاه نام دارد

بیت:یکی پیدا مو هام نام امام

معنی:از آن پس شخصی ظاهر میگردد هم نام امام رضا

بیت:شاهی قاجاران مکرو تمام

معنی:که به شاهی سلسله ی قاجار خاتمه خواهد داد

بیت:شراره ی عدلش مکیشو شرار

معنی:و خود بر تخت می نشیند و عدالت را پیشه می کند

بیت:مدتی واده ی شاهیش بر قرار

معنی:مدتی دوران شاهیش برقرار می شود

بیت:یک مدت دوران خاس برقرار بو

معنی:چند زمانی دوران خوب برقرار خواهد بود

بیت:نیشانه ی گلشن عالم دیار بو

معنی:و نشانه های آبادانی و اصلاحات پیدا خواهد شد

بیت:هزار و سیصد هنی زیادتر

معنی:و در تاریخ اندکی بیشتر از هزار و سیصد

بیت:آثار تلخی مکیشو شرر

معنی:آثار تلخی و سختی بر سر ایران زمین شراره می کشد

بیت:سال تاریخش سیصد پنجاوهشت

معنی:سال تاریخ آن واقعه سیصد و پنجاه و هشت است.(جنگ تهمیلی)

بیت:چوار گوشه جهان میو اوجمبشت

معنی:چهار گوشه ی جهان به جنبش و انقلاب می افتد

بیت:گردی ملتان مکرن خروش

معنی:و تمام ملتها به بهانه های گوناگون خروش می نمایند

بیت:خیون وینه ی لافاو مجوشو و جوش

معنی:خون باشتاب تمام چون سیل می جوشد

بیت:صدای قوایقو هی هلای فرنگ

معنی:و صدای بوق و کرنا و بگیر بگیر از اروپا بر میخیزد

بیت:ایران ضلالت ذلیل زده ی جنگ

معنی:و ایرانیان به گمراهی افتاده و ذلیل و زبون جنگ می شوند

بیت:چه یک لا مرگن چه یک لا قحطی

معنی:از یک طرف مرگ و میر و از طرفی قحطی و تنگی

بیت:یک لا زور و ظلم بیچاران سختی

معنی:از طرف دیگر زور و ظلم و سختی گریبان بیچارگان را میگیرد

بیت:مکرو حاشا بابو چه فرزن

معنی:پدر از فرزند خود حاشا می کند

بیت:مواچن و یک حرف ناپسن

معنی:پدر و فرزند به یکدیگر حرفهای ناپسند می زنند

بیت:صبیه چه مام میو دل آزار

معنی:دختران از مادرانشان دا آزرده می گردند

بیت:حلال چه هامسر مکرو فرار

معنی:و همسران از یکدیگر فرار می کنند و جدا می شوند

 

دیوان خان الماس شامل مجموعه اشعار خان الماس شامل 115 صفحه است.

---